Ngay từ vai diễn đầu tiên; thậm chí chỉ một lần xuất hiện trên màn ảnh nhưng vai diễn của các em đã thật sự thành công, nhận được sự đánh giá cao của giới chuyên môn lẫn khán giả.
Phương Trinh, một trong những diễn viên nhí đắt show nhất hiện nay
Ấn tượng từ vai diễn đầu tiên
Hẳn nhiều người vẫn còn nhớ hình ảnh em bé trong bộ phim nói Cánh đồng hoang của đạo diễn Hồng Sến. Dù là phim của thập niên 90 nhưng đến nay, hình ảnh em bé vừa biết đi chập chững, ngây ngô và rất mực trong sáng ấy vẫn đọng lại trong lòng khán giả quê nhà và một số nước trên thế giới. Không diễn xuất, tất cả những cử chỉ, hành động của em bé 16 tháng tuổi chỉ diễn ra một cách tự nhiên theo bản năng của một trẻ nhỏ, ngọt ngào y như thật mà đến nay, nhiều người vẫn ngỡ em là… con nhà nòi.
Hùng Thuận trong phim Đất Phương Nam
Rồi đến An trong bộ phim truyền hình Đất phương Nam của đạo diễn Vinh Sơn. Từ một cậu bé vô danh, Hùng Thuận đã khiến bao người phải ngưỡng mộ, thán phục về khả năng nhập vai của mình. Bên cạnh Hùng Thuận, khả năng vào vai ngọt ngào đến không ngờ của chàng Cò Phùng Ngọc đã khiến bao người xem phải đắm mình trong từng lời nói, từng cử chỉ và thậm chí cả từng bước đi của Cò. Với sự kết hợp ăn ý có một không hai, cặp đôi này đã tạo ra tiếng vang và mang lại sự thành công ngoài mong đợi cho cả đoàn phim, giúp Đất phương Nam trở thành một trong những phim Việt thành công nhất từ trước đến nay.
Và hẳn khán giả cũng không quên cô bé Phương Trinh dễ thương, nhí nhảnh từng xuất hiện trong Kính vạn hoa, Bà mẹ nhí, Mùi ngò gai, Nguyệt quán, Linh Lan trắng… Rồi với Ngô trong Áo lụa Hà Đông, cô bé Trần Thiên Tú cũng đã để lại dấu ấn thật sâu đậm trong lòng khán giả bởi tài năng diễn xuất sinh động, chân thật. Hay khả năng hóa thân đến tuyệt vời của bé Phạm Gia Hân với vai Thủy trong Cú và chim se sẻ; và cả của cu Nhứt trong Trăng nơi đáy giếng của đạo diễn Vinh Sơn do bé Hiếu Anh thủ diễn…
Lan Hà trong phim Trái tim bé bỏng
Đến giải thưởng phim ảnh
Dù tạo ra thành công nhưng hầu hết các diễn viên nhí đều không được đạo tạo qua trường lớp … Tất cả là nhờ năng khiếu và sâu hơn là khả năng chuyển hóa thành công nhân vật từ trong kịch bản bước ra đời sống thật một cách sống động mà chân thật, gần gũi với cuộc đời thực, để rồi dần khẳng định mình qua các giải thưởng. Phải nói rằng, ngoài diễn xuất chuyên nghiệp của các diễn viên nhà nghề thì sự xuất hiện của các diễn viên nhí cũng phần nào làm nên thành công cho phim; đó là logic, là sự gắn kết các nhân vật với nhau. Cũng có khi, sự xuất hiện của các em chỉ làm nền để các diễn viên chuyên nghiệp “thi thố” tài năng (như trong Tuyết nhiệt đới), nhưng cũng không ít lần sự xuất hiện của các em làm nên linh hồn cho phim (Phương Trinh vai Vy trong Mùi ngò gai, Linh Lan trong Linh lan trắng)… đó là chưa kể đến những phim dành riêng cho thiếu nhi như: Cha con ông Mắt Mèo, Khu vườn bí ấn, Kính vạn hoa… Lối diễn tự nhiên, trong sáng của các diễn viên nhí luôn nhận được sự quan tâm, cổ vũ của đông đảo khán giả, báo chí, giới truyền thông… và được công nhận bằng những giải thưởng khác nhau mà Lan Hà với giải Nữ diễn viên xuất sắc nhất Cánh diều 2007 cho vai Mai trong Trái tim bé bỏng,hay gần đây nhất là giải Diễn viên trẻ triển vọng tại giải Cánh diều vàng 2009 dành cho vai diễn của bé Phạm Gia Hân trong Cú và chim se sẻ là những điển hình.
Thiên Tú với lối diễn xuất chân thực, sinh động trong phim Áo lụa Hà Đông
Cần bồi dưỡng tài năng cho diễn viên nhí
Trên thế giới, không chỉ riêng Hollywood và Bollywood mới có chủ trương đào tạo nhân lực cho nền điện ảnh, mà các nước như Trung Quốc, Thái Lan, Los Angeles… cũng thường xuyên tổ chức các lớp đào tạo diễn viên nhí dành cho những em có năng khiếu ở độ tuổi từ 5 -16. Cũng chính việc thường xuyên săn lùng và không bỏ sót bất kỳ tài năng trẻ nào để đưa về đào tạo là nền tảng giúp Hollywood luôn phát triển ổn định, tạo ra nhiều ngôi sao tên tuổi. Và nếu nhìn lại giải Oscar vừa được diễn ra cách đây không lâu, không ai có thể phủ nhận sự thành công của phim Triệu phú ổ chuột (Slumdog millionaire) phần lớn là nhờ vào khả năng diễn xuất tài tình của dàn diễn viên nhí. Cũng với thành công này mà 2 bé Azharuddin Ismail và Rubina Ali đã nhận được nhiều tán thưởng lẫn lời đề nghị làm việc cho Bollywood.
Các diễn viên nhí góp phần cho thành công của bộ phim Slumdog millonaire
Ở Việt Nam, dù tài năng của diễn viên nhí được công nhận, được đánh giá cao, được nhiều người biết đến song hiện nay, Việt Nam lại không có một trường lớp bồi dưỡng, đào tạo nào dành riêng cho những tài năng nhí. Câu hỏi đặt ra là phải chăng trẻ em đóng phim thì không cần phải đào tạo? Việc đóng phim đối với các em là hoàn toàn dễ dàng? Hay vai diễn của các em chỉ để “lót” nền cho những diễn viên người lớn chuyên nghiệp khác? Câu trả lời tất nhiên là không. Việc vào vai của các em cũng gặp vô vàn khó khăn, thử thách có khi còn khó hơn cả những diễn viên lớn và chuyên nghiệp khác, vì một lý do đơn giản là các em chưa có kinh nghiệm sống, vốn kiến thức, văn hóa và khả năng chịu đựng áp lực lẫn tình cảnh phải sống xa gia đình, bố mẹ… Vì vậy, việc hóa thân vào vai diễn, sống trọn với nhân vật là khó khăn rất lớn đối với các em. Bên cạnh đó cũng cần nhìn lại rằng, hiện nay, đa số các diễn viên nhí đều được các nhà làm phim “huy động” từ người quen, thân hoặc cũng có trường hợp tim vội một vài đứa trẻ, xong phim thì thôi… Do vậy, đã có không ít ngôi sao lóe sáng rồi vụt tắt kéo theo đó, hàng loạt tài năng điện ảnh cũng lần lượt bị bỏ quên. Vì thế, việc có trường lớp đào tạo diễn viên nhí là một vấn đề cần phải được nhìn nhận lại một cách thật nghiêm túc, nhất là trong thời buổi khan hiếm diễn viên tài năng thục thụ như hiện nay.
Phạm Gia Hân nhận giải Diễn viên triển vọng - Cánh diều 2008 cho vai diễn trong phim Cú và chim se sẻ
Người trong cuộc nói gì?
Đạo diễn Vinh Sơn: “Tôi rất tiếc khi một diễn viên xuất sắc mà mình “đãi cát tìm vàng” rất khó khăn như Hùng Thuận đã không có cơ hội để phát triển khả năng diễn xuất. Cũng như những gương mặt trẻ sau này gần như không có cơ hội trở lại với phim ảnh”.
Đạo diễn Nhâm Minh Hiền: “Tôi là người phát hiện raHùng Thuận để đưa vào Đất phương Nam.Lúc đó Hùng Thuận rất giỏi, thông minh và có tố chất của một diễn viên thực thụ. Sau Đất phương Nam, Thuận còn tham gia một vài phim khác và lồng tiếng cho phim. Tuy nhiên, điều đáng tiếc là sau ngần ấy thời gian,Thuận đã “biến” mất khỏi làng phim ảnh, có thể là do em chưa có nhiều mối quan hệ, cũng có thể do em chưa xác định rõ hướng đi cho mình là ca nhạc hay phim ảnh. Ngoài ra cũng cần phải nói rằng, chi phí làm phim hiện nay rất thấp, nên việc casting diễn viên cũng bị hạn chế, phần lớn đều dựa vào nguồn sẵn có như nhà văn hóa hoặc các mối quan hệ… do đó chưa phát hiện được những gương mặt mới, tố chất mới... Để làm được điều này, tôi nghĩ Hội Điện Ảnh TPHCM nên có một CLB sinh hoạt miễn phí dành cho những em có niềm đam mê diễn xuất để tạo cho các em một nền tảng. Và tất nhiên, nếu Hùng Thuận muốn trở lại với phim ảnh và nếu có một kịch bản thích hợp thì chắc chắn tôi sẽ mời Hùng Thuận vào phim của mình”.
Đạo diễn Charlie Nguyễn: “Một diễn viên có thể rất thành công với vai diễn này nhưng chưa hẳn thích hợp với vai diễn khác. Như bé Phạm Gia Hân thể hiện rất tốt vai diễn trong phim Cú và chim se sẻ nhưng khi casting một vai trong bộ phim truyền hình tôi đang thực hiện Chuyện nhà tôi thì thật sự bé đã diễn chưa được. Rất khó đòi hỏi ở những diễn viên không chuyên một sự hóa thân hoàn hảo cho tất cả các loại vai”.
Đạo diễn Xuân Phước: “Cơ hội trở lại màn ảnh của các diễn viên không chuyên có thể nói là rất khó. Các em thể hiện vai diễn đầu tiên cũng hồn nhiên như chính cuộc sống ngoài đời của các em vậy. Nhưng nếu muốn thể hiện thành công nhiều dạng nhân vật, buộc lòng các diễn viên trẻ phải được đào tạo về diễn xuất”.
Yến Thi